Là một di tích lịch sử quốc gia với tuổi đời gần nghìn năm, nhưng chùa Kim Cổ (ở 73 phố Đường Thành, Hà Nội) không được nhiều người Hà Nội biết đến. 

Thầy Thích Minh Sơn, trụ trì chùa Kim Cổ kể lịch sử hình thành di tích: “Vào thế kỷ 19, khu đất này vốn là cung điện mà vua Lý Thánh Tông xây dựng cho Nguyên phi Ỷ Lan (dân gian yêu mến gọi là bà chúa Tấm). Bà Ỷ Lan dành một không gian để xây dựng đạo quán thờ Tam Thanh Lão Tổ của đạo Lão, mang tên Đồng Thiên đạo quán. Qua quá trình biến thiên và giao thoa văn hóa, từ một đạo quán, nơi đây đã trở thành chùa Kim Cổ”.

Tìm lại tư liệu lịch sử thì thấy, Đồng Thiên đạo quán từng có tên trong “Thăng Long tứ quán”, cùng với Trấn Vũ quán (đền Quán Thánh), Huyền Thiên quán (chùa Huyền Thiên), và Đế Thích quán (chùa Vua).

Từ đời Lê Trung Hưng, do Đạo giáo suy thoái, các đạo quán trở thành chùa. Bên cạnh tượng các thánh của Đạo giáo còn có thêm tượng Phật. 

“Hiện tại, ngoại trừ Trấn Vũ quán vẫn còn giữ được bản chất đạo quán, những quán còn lại đều đổi tên thành chùa, trở thành nơi thờ Phật”, thầy Thích Minh Sơn cho biết.

 

Chùa Kim Cổ được lấy tên theo địa danh của thôn Kim Cổ, tổng Tiền Túc (sau được gọi là tổng Thuận Mỹ), huyện Thọ Xương, kinh thành Thăng Long.

Cổng chùa có vòm mái được thiết kế kiểu hai tầng tám mái với các đầu đao uốn cong. Diềm mái trang trí lá đề, bờ nóc đắp nổi hai đầu kìm chầu mặt nguyệt. Giữa hai mái đắp nổi bốn chữ: “Kim Cổ đại tự”. 

Trải qua nhiều biến cố thăng trầm của lịch sử, chùa không còn pho tượng cổ nào. Ba pho tượng Tam Thanh Lão Tổ nhỏ hiện nay là do nhà chùa và bà con, phật tử sau này đặt lại. “Giờ chỉ có mảnh đất là di tích thôi”, thầy Sơn nói.

Một trong những nét độc đáo của chùa Kim Cổ là thờ tam giáo: đạo Phật, đạo Lão và cả tín ngưỡng dân gian thờ Mẫu. 

Tiền đường là nơi thờ Phật. Nguyên phi Ỷ Lan được thờ ở gian giữa của cung cấm. Ngày sinh và ngày giỗ của bà chúa Tấm (25/7 và 5/8 âm lịch) là những ngày lễ lớn nhất của chùa.

Hoạt động thiện nguyện lan tỏa giá trị từ bi của đạo Phật

Chùa Kim Cổ được Bộ Văn hóa công nhận là một di tích lịch sử quốc gia từ năm 1996.

Nguồn: Ngôi chùa thờ tam giáo' hiếm hoi ở Hà Nội: Nơi kết nối những tấm lòng nhân ái